Ziek als zzp'er: wat nu? Praktische stappen naast je AOV
Word je als zzp'er ziek, dan loopt je inkomen door noch je administratie zich vanzelf. Praktische stappen voor als je (tijdelijk) niet kunt ondernemen.

Categorie: Verzekeringen
Word je als werknemer ziek, dan regelt je werkgever de loondoorbetaling en meestal ook een groot deel van de administratieve afhandeling. Als zzp'er sta je er financieel en administratief in de basis alleen voor. In dit artikel bespreken we praktische stappen voor als je (tijdelijk) niet kunt ondernemen, als aanvulling op je AOV, zodat je niet pas tijdens de ziekte zelf hoeft uit te zoeken wat je te doen staat.
Stap 1: bepaal je financiële vangnet
Voordat je iets anders regelt, is het goed om helder te hebben waar je financieel op kunt terugvallen:
- Heb je een AOV, dan kun je deze aanvragen zodra je aan de voorwaarden en de wachttijd voldoet.
- Heb je geen AOV, dan resten een eigen buffer, een broodfonds (als je hieraan deelneemt), of als laatste vangnet de Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) via je gemeente.
Weet je nog niet zeker welke optie voor jou beschikbaar is, begin dan met het navragen van je polisvoorwaarden of broodfondsafspraken, zodat je weet waar je aan toe bent in plaats van hier tijdens de ziekte zelf achter te komen.
Stap 2: informeer klanten en opdrachtgevers
Ben je voor langere tijd niet inzetbaar, informeer je klanten dan tijdig. Wees hierin niet te terughoudend: de meeste klanten begrijpen dat ziekte kan gebeuren, en waarderen het juist als je hen op tijd laat weten wat ze kunnen verwachten, in plaats van dat ze het zelf moeten navragen. Bespreek waar mogelijk:
- Of een lopende opdracht kan wachten tot je hersteld bent.
- Of een collega of vervanger het werk tijdelijk kan overnemen.
- Welke deadlines eventueel moeten worden verschoven.
Stap 3: houd je administratie draaiende
Je fiscale verplichtingen, zoals btw-aangifte, blijven gewoon doorlopen tijdens ziekte. Zorg daarom dat je administratie zo is ingericht dat deze ook zonder jouw dagelijkse aandacht grotendeels blijft functioneren: openstaande facturen die automatisch worden opgevolgd, bonnetjes die automatisch worden verwerkt, en een overzicht dat een eventuele vervanger, partner of boekhouder tijdelijk kan overnemen.
Kun je een periode helemaal niet werken, overweeg dan om tijdelijk hulp in te schakelen voor je administratie, zodat je hier zelf geen omkijken naar hebt tijdens je herstel en je met een gerust hart kunt focussen op beter worden.
Stap 4: de Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) als laatste vangnet
Heb je geen AOV en geen toereikende buffer, dan kun je bij je gemeente de Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) aanvragen. Dit is een tijdelijke financiële ondersteuning voor gevestigde ondernemers die in de problemen komen, bijvoorbeeld door ziekte. Er geldt een inkomens- en vermogenstoets: heb je nog een aanzienlijke buffer, dan kom je mogelijk niet in aanmerking, of pas nadat je die buffer grotendeels hebt aangesproken. De Bbz is dus geen vervanging voor een AOV, maar echt een laatste redmiddel voor als andere opties uitgeput zijn.
Stap 5: leer van de situatie voor de toekomst
Ben je hersteld, gebruik de ervaring dan om je financiële weerbaarheid voor een volgende keer te vergroten:
- Alsnog een AOV afsluiten of je bestaande dekking evalueren.
- Een buffer opbouwen die groter is dan de periode waarin je nu zonder inkomen zat.
- Je administratie zo inrichten dat een vervanger of partner deze eenvoudig kan overnemen.
- Overwegen of een boekhoudprogramma of boekhouder je hierbij structureel kan ontlasten.
- Nagaan of je gewerkte uren nog steeds voldoende zijn voor het urencriterium, zeker als de ziekteperiode langer duurt dan verwacht.
Kortdurende versus langdurige ziekte
De aanpak verschilt sterk afhankelijk van hoe lang je uitvalt:
- Bij een kortdurende griep of blessure van een paar dagen tot een week, is het vaak voldoende om even een tandje terug te schakelen en je administratie een paar dagen te laten liggen zonder verdere actie, zolang je klanten hier niet onnodig door in de kou blijven staan.
- Bij een langdurige periode van weken tot maanden wordt het financiële vangnet echt relevant: dan telt het verschil tussen wel of geen AOV, en wordt het belangrijker om klanten structureel te informeren en eventueel vervanging te regelen.
- Bij chronische klachten die je werkvermogen blijvend beperken, is het verstandig om je bedrijfsvoering en verdienmodel fundamenteel te herzien, in plaats van te wachten op volledig herstel dat mogelijk niet komt.
Hoe langer de verwachte uitval, hoe eerder het loont om professioneel advies in te winnen, bijvoorbeeld van een verzekeringsadviseur of een boekhouder die meekijkt naar de financiële gevolgen voor je onderneming.
Veelgemaakte fouten
- Geen enkel financieel vangnet hebben geregeld vóór ziekte zich voordoet.
- Klanten pas laat informeren, waardoor de relatie onder druk komt te staan.
- Administratie volledig laten stilvallen, met een opeenstapeling van werk na herstel tot gevolg.
- Denken dat de Bbz een vanzelfsprekend vangnet is, terwijl hier een strenge inkomens- en vermogenstoets aan vastzit.
Conclusie
Ziekte als zzp'er raakt niet alleen je gezondheid, maar ook direct je inkomen en je administratie. Regel daarom vooraf een financieel vangnet, en zorg dat je administratie ook zonder jouw dagelijkse aandacht een tijd kan doorlopen. Voor meer informatie, zie je kunt een tijd niet ondernemen en bijstand voor zelfstandigen (Bbz) van de KVK.
Heb je nog geen AOV, lees dan eerst AOV voor zzp'ers: wat is het, wat kost het en heb je het nodig? Wil je ook weten hoe het zit met een uitkering rond zwangerschap, bekijk dan ZEZ-uitkering: zwangerschaps- en bevallingsuitkering voor zelfstandigen En wil je structureel een buffer opbouwen, lees dan cashflow zzp: praktische tips
Twijfel je of je je administratie zelf voldoende voorbereid hebt op een periode van uitval, bekijk dan zelf boekhouden of uitbesteden? Met een boekhoudprogramma voor zzp'ers zoals Cleverboek blijft je administratie overzichtelijk, ook in een periode waarin je zelf even niet aan het roer staat. Bekijk ook de prijzen
Probeer Cleverboek gratis en zorg dat je administratie altijd op orde blijft, ook als het even tegenzit.
Veelgestelde vragen
Nee. Anders dan werknemers heb je als zzp'er geen automatisch recht op loondoorbetaling bij ziekte. Heb je geen AOV afgesloten, dan ben je aangewezen op je eigen buffer, een broodfonds of eventueel de Bijstand voor zelfstandigen (Bbz).
De Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) is een tijdelijke financiële ondersteuning via je gemeente voor gevestigde ondernemers die in financiële problemen komen, bijvoorbeeld door ziekte. Er geldt een inkomens- en vermogenstoets.
Niet per se. Je bepaalt zelf of en hoeveel je nog kunt werken. Wel is het verstandig om klanten tijdig te informeren en te regelen wie eventueel lopende opdrachten overneemt.
Ja, je fiscale verplichtingen zoals btw-aangifte blijven gewoon lopen, ook als je ziek bent. Zorg daarom dat je administratie zo is ingericht dat deze ook zonder jouw dagelijkse aandacht grotendeels blijft functioneren.
Een AOV afsluiten, een financiële buffer opbouwen, deelnemen aan een broodfonds, en zorgen voor een overzichtelijke administratie die een ander eventueel tijdelijk kan overnemen.