AOV voor zzp'ers: wat is het, wat kost het en heb je het nodig? (2026)

Categorie: Verzekeringen

Word je als werknemer ziek, dan betaalt je werkgever meestal (een deel van) je loon door en volgt eventueel de WIA. Als zzp'er heb je dat vangnet niet automatisch: raak je arbeidsongeschikt, dan valt je inkomen vaak direct weg. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) is de manier om dat risico af te dekken. In dit artikel leggen we uit wat een AOV is, of hij verplicht wordt, wat hij kost en welke alternatieven er zijn.

Wat is een AOV?

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering keert een periodieke uitkering uit wanneer je door ziekte, een ongeval of een aandoening tijdelijk of blijvend niet meer (volledig) kunt werken. Hoeveel je krijgt en hoe lang, hangt af van de polis die je hebt afgesloten: het verzekerde bedrag, het arbeidsongeschiktheidspercentage en de looptijd verschillen per verzekeraar en per pakket.

Zonder AOV ben je bij arbeidsongeschiktheid aangewezen op je eigen spaargeld, de steun van naasten, of als laatste vangnet de Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) via je gemeente, die vaak pas na een vermogenstoets en tegen strengere voorwaarden uitkeert dan een eigen verzekering.

Is een AOV verplicht voor zzp'ers?

Op dit moment is een AOV nog niet verplicht. Wel ligt er een wetsvoorstel, de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ), dat zelfstandigen die winst uit onderneming aangeven verplicht een basisdekking laat afsluiten. Volgens de laatste plannen gaat deze verplichting op zijn vroegst rond 2030 in, en moeten de exacte regels nog door de Tweede Kamer worden vastgesteld.

Tot die tijd is en blijft een AOV een vrijwillige keuze. Veel zzp'ers wachten hiermee, vaak omdat de premie in de beginjaren een flinke kostenpost lijkt naast alle andere opstartkosten. Toch is dat precies de periode waarin een financiële buffer vaak nog klein is, en het risico van inkomensverlies dus het hardst aankomt.

Wat kost een AOV?

De premie van een AOV is maatwerk en hangt af van:

• je leeftijd bij het afsluiten
• je beroep en het bijbehorende risico
• het verzekerde maandbedrag
• de wachttijd (hoe lang je eerst zelf de kosten draagt voordat de uitkering start)
• de uitkeringsduur en of de dekking meegroeit met je inkomen

Ter indicatie: bij de voorgestelde verplichte basisverzekering (BAZ) zou de premie maximaal circa €171 per maand bedragen, gebaseerd op het minimumloon. Een vrijwillige AOV met een hoger verzekerd bedrag, kortere wachttijd of uitgebreidere dekking kan zowel goedkoper als aanzienlijk duurder uitpakken, afhankelijk van je situatie. Vraag daarom altijd een persoonlijke offerte op in plaats van af te gaan op een algemeen gemiddelde.

Rekenvoorbeeld: wat kost het niet hebben van een AOV?

Stel, je maakt als zzp'er €3.500 winst per maand en raakt voor een jaar volledig arbeidsongeschikt. Zonder AOV en zonder buffer valt dat hele bedrag weg: op jaarbasis een gat van €42.000, terwijl vaste lasten gewoon doorlopen. Met een AOV die 80% van je inkomen dekt na een wachttijd van bijvoorbeeld 30 dagen, vang je een groot deel van dat verlies op, tegen een premie die meestal een fractie is van het bedrag dat je anders zou mislopen.

Alternatieven voor een AOV

Niet elke zzp'er kiest voor een traditionele verzekering. Bekende alternatieven zijn:

• Broodfonds: een groep zelfstandigen spaart samen en vult elkaars inkomen aan bij ziekte, meestal tot maximaal 2 jaar en tegen een gemaximeerd bedrag.
• Eigen buffer opbouwen: zelf maandelijks een vast bedrag apart zetten, vergelijkbaar met hoe je ook geld apart zet voor de belasting.
• Bijstand voor zelfstandigen (Bbz): een vangnet via de gemeente, maar met een vermogens- en inkomenstoets en dus geen garantie.

Deze alternatieven bieden doorgaans minder zekerheid dan een verzekering, maar kunnen wel een tussenoplossing zijn zolang de premie (nog) niet past bij je cashflow. Val je onder de kleineondernemersregeling en heb je dus al een bescheiden omzet, dan weegt de premie relatief zwaarder mee; reken vooraf goed door wat een AOV betekent voor je maandelijkse marge.

Waar let je op bij het kiezen van een AOV?

• Wachttijd: hoe korter de wachttijd, hoe sneller de uitkering start, maar hoe hoger meestal de premie.
• Verzekerd bedrag: kies een bedrag dat past bij je vaste lasten en levensstijl, niet per se je volledige winst.
• Uitkeringsduur: sommige polissen keren tot je pensioenleeftijd uit, andere voor een beperkt aantal jaren.
• Beroepsarbeidsongeschiktheid versus passende arbeid: bij de eerste kijkt de verzekeraar naar je eigen beroep, bij de tweede naar wat je in het algemeen nog zou kunnen doen. Dat verschil kan een grote impact hebben op of en hoeveel je krijgt uitgekeerd.
• Indexering: groeit het verzekerde bedrag mee met inflatie en je stijgende inkomen, of blijft het jarenlang gelijk?

Veelgemaakte fouten

• Helemaal geen AOV en geen buffer aanhouden, waardoor arbeidsongeschiktheid direct tot financiële problemen leidt.
• Kiezen voor de goedkoopste polis zonder te kijken naar wachttijd en uitkeringsduur.
• Denken dat de Bbz hetzelfde biedt als een eigen verzekering, terwijl die pas na een strenge toets uitkeert.
• Vergeten de dekking te herzien naarmate je winst en vaste lasten groeien.

Conclusie

Een AOV is nog geen wettelijke verplichting, maar wel een van de belangrijkste financiële keuzes die je als zzp'er maakt. Zonder vangnet kan een periode van arbeidsongeschiktheid je onderneming en je persoonlijke financiën in één klap onderuithalen. Vergelijk dekking, wachttijd en premie zorgvuldig, en houd de actuele stand van zaken rond de verplichte basisverzekering in de gaten via KVK: de verplichte AOV voor ondernemers uitgelegd en Ondernemersplein: arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Naast een AOV is een gezonde financiële basis minstens zo belangrijk. Lees daarom ook waarom een financiële check-in elke maand je bedrijf sterker maakt en 8 financiële gewoontes van succesvolle ondernemers. Wil je weten hoeveel je normaal gesproken aan inkomstenbelasting kwijt bent, bekijk dan inkomstenbelasting voor zzp'ers, en voor je btw-verplichtingen wat is btw?

Ook je gewerkte uren spelen mee: voldoe je aan het urencriterium, dan bouw je fiscaal voordeel op dat je kunt gebruiken om je AOV-premie te dekken. Twijfel je of je dit soort keuzes zelf moet uitzoeken of beter kunt bespreken met een adviseur, lees dan boekhoudprogramma of boekhouder: wat heb je nodig?

Een overzichtelijke administratie helpt je bovendien om precies te weten hoeveel buffer en dekking je nodig hebt. Bekijk hoe een boekhoudprogramma voor zzp'ers je hierbij op weg helpt, en vergelijk de prijzen van Cleverboek.

Probeer Cleverboek gratis en hou moeiteloos zicht op je financiële buffer.