Ondernemersaftrek en de KIA (investeringsaftrek) voor zzp'ers in 2026
Welke ondernemersaftrek kun je als zzp'er toepassen? Uitleg over zelfstandigenaftrek, startersaftrek en de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) in 2026.
Categorie: Aftrekposten
Naast de mkb-winstvrijstelling zijn de ondernemersaftrek en de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) de belangrijkste manieren om als zzp'er je fiscale winst, en dus je belasting, te verlagen. In dit artikel zetten we op een rij welke aftrekposten er zijn, wat de voorwaarden zijn en hoe je ze in de praktijk toepast.
Wat is de ondernemersaftrek?
De ondernemersaftrek is een verzamelnaam voor een aantal aftrekposten die je fiscale winst verlagen, vóórdat de mkb-winstvrijstelling wordt toegepast. Voor de meeste zzp'ers zijn twee onderdelen het belangrijkst:
- Zelfstandigenaftrek
- Startersaftrek
Daarnaast bestaan er onderdelen die alleen in specifieke situaties gelden, zoals de meewerkaftrek (als je fiscale partner meewerkt in je onderneming zonder loon) en de stakingsaftrek (bij het beëindigen van je onderneming).
Zelfstandigenaftrek: de basis
Voldoe je aan het urencriterium van minimaal 1.225 uur per jaar, dan heb je recht op de zelfstandigenaftrek. In 2026 bedraagt deze €1.200. Dat is aanzienlijk lager dan een aantal jaar geleden: de aftrek wordt sinds 2020 stapsgewijs afgebouwd als onderdeel van het fiscale beleid om de verschillen tussen werknemers en zelfstandigen te verkleinen.
Startersaftrek: extra voordeel in je eerste jaren
Ben je pas net begonnen, dan kun je bovenop de zelfstandigenaftrek de startersaftrek toepassen: in 2026 een extra €2.123. Voorwaarde is dat je in minstens 1 van de afgelopen 5 jaar geen ondernemer was, en dat je de aftrek niet vaker dan 3 keer in de eerste 5 jaar van je onderneming gebruikt. Lees ook boekhouding starten als zzp'er: de basis voor de rest van je administratie in de opstartfase.
De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA)
Investeer je in een jaar in bedrijfsmiddelen, zoals apparatuur, machines of inventaris, dan kun je mogelijk gebruikmaken van de KIA. Dit is een extra aftrekpost bovenop je normale afschrijving, bedoeld om investeringen door kleinere ondernemingen te stimuleren.
Voorwaarden voor de KIA in 2026
- Je investeringsbedrag per jaar ligt tussen €2.901 en €398.236.
- De bedrijfsmiddelen zijn niet uitgesloten van de regeling, zoals personenauto's zonder uitsluitend zakelijk gebruik, woonhuizen, grond of bepaalde goodwill.
- Elk afzonderlijk bedrijfsmiddel moet minimaal €450 kosten om mee te tellen.
Hoeveel je precies mag aftrekken, hangt af van een glijdende schaal: hoe hoger je totale investeringsbedrag in een jaar, hoe lager het aftrekpercentage per euro. Bij een laag investeringsbedrag ligt het percentage relatief hoog, bij een bedrag richting de bovengrens loopt het af tot nagenoeg nul. Omdat de exacte percentages en schijfgrenzen jaarlijks worden geïndexeerd, raadpleeg je voor de actuele tabel altijd de pagina kleinschaligheidsinvesteringsaftrek 2026 van de Belastingdienst.
Voorbeeld: wanneer is de KIA interessant?
Stel, je investeert in een jaar €15.000 in nieuwe apparatuur voor je onderneming. Dit bedrag valt binnen de bandbreedte van de KIA, dus bovenop je gewone jaarlijkse afschrijving van deze apparatuur mag je eenmalig een extra percentage van het investeringsbedrag aftrekken van je winst. Doe je diezelfde investering in kleinere delen verspreid over meerdere jaren, dan kan het totaalbedrag per jaar onder de KIA-schijven vallen die juist een ander percentage opleveren, dus het loont om je investeringsplanning even naast de KIA-tabel te leggen voordat je een grote aankoop doet.
Meewerkaftrek en stakingsaftrek: minder gangbaar, maar niet onbelangrijk
Naast de zelfstandigenaftrek, startersaftrek en KIA kent de ondernemersaftrek nog een paar onderdelen die minder vaak van toepassing zijn, maar in specifieke situaties net zo waardevol kunnen zijn:
- Meewerkaftrek: werkt je fiscale partner meer dan 525 uur per jaar mee in je onderneming zonder daarvoor een zakelijke vergoeding te ontvangen, dan mag je een percentage van je winst extra aftrekken. Betaal je je partner wel een reëel loon, dan is die keuze vaak fiscaal aantrekkelijker dan de meewerkaftrek.
- Stakingsaftrek: stop je met je onderneming, dan geldt een eenmalige aftrek op de zogeheten stakingswinst, de winst die ontstaat doordat je bezittingen bij beëindiging tegen de waarde in het economisch verkeer worden gewaardeerd.
Voor de meeste actieve zzp'ers blijven de zelfstandigenaftrek, startersaftrek en KIA verreweg het belangrijkst, maar het is goed om te weten dat deze aanvullende regelingen bestaan als je situatie verandert.
Hoe combineer je de aftrekposten?
De ondernemersaftrek en de KIA staan grotendeels los van elkaar en kunnen worden gestapeld:
- Start met je winst vóór aftrek.
- Trek de KIA af over je investeringen van dat jaar.
- Trek vervolgens de zelfstandigenaftrek en eventueel de startersaftrek af (mits je aan het urencriterium voldoet).
- Pas als laatste de mkb-winstvrijstelling van 12,7% toe over wat er dan nog overblijft.
Wil je precies weten hoe dit uitpakt in je uiteindelijke belastingdruk, lees dan ook inkomstenbelasting voor zzp'ers: hoeveel betaal je?
Veelgemaakte fouten
- Investeringen onder de €450 per bedrijfsmiddel toch meetellen voor de KIA.
- Een grote investering in één keer boeken, terwijl spreiding over meerdere jaren fiscaal gunstiger had kunnen zijn.
- Het urencriterium niet goed bijhouden, waardoor de zelfstandigenaftrek bij controle wordt afgekeurd.
- De startersaftrek vergeten te claimen in de eerste jaren, of juist vaker dan 3 keer proberen toe te passen.
- Investeringen niet goed vastleggen in de administratie, waardoor het overzicht ontbreekt bij de aangifte.
Zorg dat elke aankoopfactuur en elk bonnetje van een investering digitaal en overzichtelijk wordt bewaard, bijvoorbeeld via scan & herken, en koppel je zakelijke rekening voor een compleet overzicht via een bankkoppeling. Twijfel je of je deze aftrekposten zelf goed kunt uitzoeken, overweeg dan ook eens boekhoudprogramma of boekhouder: wat heb je nodig?
Conclusie
De zelfstandigenaftrek, startersaftrek en KIA vormen samen een flink deel van het fiscale voordeel dat zzp'ers kunnen benutten, mits je aan de voorwaarden voldoet en je investeringen goed vastlegt. Voor de meest actuele bedragen en percentages kun je terecht op de pagina ondernemersaftrek van de Belastingdienst.
Wil je weten hoeveel uur je precies moet maken voor de zelfstandigenaftrek, lees dan urencriterium voor zzp'ers. Blijf je met je omzet onder de €20.000, kijk dan ook naar de kleineondernemersregeling. En heb je een sterk wisselende winst gehad de afgelopen jaren, dan is middeling misschien nog interessant.
Met een boekhoudprogramma voor zzp'ers leg je al je investeringen en kosten automatisch vast, zodat je aan het einde van het jaar precies weet welke aftrekposten je kunt claimen. Bekijk de prijzen of lees eerst hoe je btw-aangifte hier los van staat.
Probeer Cleverboek gratis en houd je investeringen en aftrekposten moeiteloos bij.
Veelgestelde vragen
De ondernemersaftrek bestaat uit meerdere onderdelen, waarvan de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek voor zzp'ers het meest relevant zijn. Ook aftrekposten zoals de meewerkaftrek en de stakingsaftrek vallen hieronder, maar die gelden alleen in specifieke situaties.
In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek €1.200, mits je voldoet aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar. Dit bedrag is de afgelopen jaren stapsgewijs afgebouwd.
De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) is een extra aftrekpost bovenop je gewone afschrijving, voor ondernemers die in een jaar investeren in bedrijfsmiddelen. In 2026 geldt de KIA voor investeringen tussen €2.901 en €398.236 per jaar.
Ja. De KIA staat los van het urencriterium en is dus ook te combineren met de zelfstandigenaftrek en startersaftrek, zolang je aan de eigen voorwaarden van elke regeling voldoet.
Uitgesloten zijn onder meer personenauto's die niet (uitsluitend) zakelijk worden gebruikt, woonhuizen, grond en bepaalde goodwill. Ook investeringen onder de drempel van €2.901 per bedrijfsmiddel tellen niet mee.