Met AI Bespaarde Uren Niet Declareren: Dit Adviseert De Advocatenorde
De NOvA zegt dat advocaten met AI bespaarde uren niet mogen declareren. Wat de nieuwe AI-regels betekenen voor jou als ondernemer die adviseurs inhuurt.
Categorie: Nieuws
Werkt je advocaat sneller dankzij AI, dan hoort dat terug te zien op de rekening. De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) heeft op 12 november herziene aanbevelingen over AI gepubliceerd. Daarin staat dat advocaten met AI bespaarde uren niet mogen declareren. Wie op uurbasis werkt, mag alleen de tijd in rekening brengen die echt is gewerkt. Het nieuws werd gebracht door Het Advocatenblad en Accountant.nl.
De aanbevelingen zijn niet bindend. Ze geven wel duidelijk aan wat de beroepsorganisatie van haar leden verwacht.
Wat staat er in de nieuwe AI-aanbevelingen?
De eerste versie van de aanbevelingen verscheen in 2025 en besloeg drie pagina's. Die tekst was opgebouwd rond vijf kernwaarden van de advocatuur: deskundigheid, vertrouwelijkheid, onafhankelijkheid, integriteit en partijdigheid. De herziene versie telt 34 pagina's. Nieuw zijn onder meer onderdelen over AI-agents, vertrouwelijke informatie, declareren en het opleiden van jonge advocaten.
Een paar punten springen eruit:
- Transparantie. Advocaten moeten volgens de NOvA open zijn tegenover hun cliënten over hun gebruik van AI. De orde adviseert om cliënten vooraf toestemming te vragen.
- Zelf verantwoordelijk. Een advocaat blijft zelf verantwoordelijk voor zijn werk en moet informatie die AI oplevert controleren.
- Niet te veel leunen op AI. De NOvA waarschuwt voor "cognitieve atrofie" als advocaten te sterk op AI gaan vertrouwen. Beginnende advocaten moeten daarom ook zonder AI zelfstandig juridisch onderzoek leren doen en stukken leren schrijven.
Tegelijk met de nieuwe aanbevelingen start de NOvA een campagne om advocaten vertrouwd te maken met verantwoord AI-gebruik.
Bespaarde uren niet declareren, wel een vaste prijs
Het onderdeel over declareren is nieuw. Bij een uurtarief mag een advocaat alleen de daadwerkelijk gewerkte tijd opvoeren. Tijd die dankzij AI is bespaard, valt daar niet onder. Volgens de NOvA raakt het declareren van niet-gewerkte uren aan de integriteit van de beroepsgroep.
Bij een vaste prijs ligt dat anders. Spreekt een advocaat vooraf een vast bedrag af, dan mag de waarde of het gebruik van AI wel in die prijs worden meegewogen. Een kantoor dat investeert in AI-software kan die investering dus via een vaste prijs terugverdienen, maar niet door uren te rekenen die niemand heeft gemaakt.
Wat betekent dit voor jou als ondernemer?
De aanbevelingen gelden voor advocaten. Toch is het onderwerp breder. Ook accountants, belastingadviseurs en boekhouders gebruiken steeds vaker AI. Eerder schreven we al dat AI het traditionele uurtarief van accountants onder druk zet, en dat een accountant zelf verantwoordelijk blijft voor wat AI oplevert. Voor andere beroepsgroepen heeft de NOvA geen zeggenschap, maar de vraag die de orde stelt is voor elke dienstverlener relevant: wie profiteert van de tijdwinst door AI?
Huur je een adviseur in op uurbasis? Dan zijn dit goede vragen om te stellen:
- Gebruikt je adviseur AI, en waarvoor? Bij advocaten is transparantie nu het uitgangspunt. Je mag dat ook van andere adviseurs vragen.
- Wat gebeurt er met je gegevens? De NOvA waarschuwt dat vertrouwelijke stukken niet zomaar in openbare AI-chatbots horen. Vraag na welke tools je adviseur gebruikt en waar je gegevens terechtkomen.
- Uurtarief of vaste prijs? Met een vaste prijs weet je vooraf waar je aan toe bent. Bij een uurtarief kun je vragen om een specificatie van de gewerkte uren.
Controleer daarnaast je facturen goed. Zakelijke advieskosten zijn voor je onderneming meestal gewoon aftrekbaar, maar je wilt wel weten waarvoor je betaalt. Een overzichtelijke administratie helpt je om kosten van adviseurs per jaar te vergelijken.
De volledige aanbevelingen zijn te vinden op de website van de Nederlandse orde van advocaten. Over eerdere berichtgeving rond de AI-aanbevelingen schreef ook Mr. Online.
Duidelijke kosten voor je administratie
Ook bij je eigen administratie wil je weten waar je tijd en geld naartoe gaan. Met de automatische verwerking van Cleverboek worden bonnen en facturen grotendeels vanzelf verwerkt, zodat je zelf overzicht houdt over je kosten. Wil je de administratie liever helemaal uit handen geven? Bekijk dan de boekhoudservice van Cleverboek.