Kabinet Schrapt Toetsingscommissie Uit Zelfstandigenwet
Minister Aartsen schrapt de toetsingscommissie uit de Zelfstandigenwet. Wat de zelfstandigheidstoets en werkrelatietoets betekenen voor jouw zzp-boekhouding.
Categorie: Nieuws
Minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie schrapt de geplande toetsingscommissie uit het concept van de Zelfstandigenwet. Dat meldt Accountancy Vanmorgen. Ook de sectorale rechtsvermoedens, waarmee bepaalde risicovolle branches makkelijker onder een wettelijk vermoeden van werknemerschap zouden vallen, verdwijnen uit het voorstel. Wat overblijft, zijn twee toetsen waarmee zzp'ers en hun opdrachtgevers vooraf meer zekerheid moeten krijgen over de status van hun samenwerking.
Van VBAR naar Zelfstandigenwet
De Zelfstandigenwet moet een groot deel vervangen van de eerdere Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties, beter bekend als VBAR. Het kabinet trok die wet begin dit jaar al gedeeltelijk terug na kritiek uit de sector en koos voor een nieuwe, bredere aanpak onder de naam Zelfstandigenwet. Aartsen maakte daarbij eerder al duidelijk dat hij af wil van wat hij noemt een verouderde kijk op de arbeidsmarkt, en dat zzp'ers snel een eigen plek in de wet moeten krijgen.
Het uitgangspunt van de minister is dat een zelfstandige onafhankelijk van anderen werkt, ondernemersrisico draagt waar diegene ook van kan profiteren, en de vrijheid heeft om het eigen werk in te richten. Dat principe staat aan de basis van de twee toetsen die in het wetsvoorstel overblijven: de zelfstandigheidstoets en de werkrelatietoets.
Twee toetsen in plaats van een commissie
De zelfstandigheidstoets kijkt naar de persoon van de zelfstandige zelf. Daarbij gaat het onder meer om de vraag of iemand voor eigen rekening en risico werkt, een deugdelijke administratie bijhoudt, zich in het economisch verkeer presenteert als zelfstandig ondernemer, en voldoende voorzieningen heeft getroffen tegen arbeidsongeschiktheid en voor de oude dag. De werkrelatietoets richt zich juist op de specifieke opdracht: is er sprake van gezag van de opdrachtgever, of werkt iemand in vrijheid en onafhankelijkheid binnen die opdracht.
Eerder was het idee dat een onafhankelijke toetsingscommissie zou meekijken bij twijfelgevallen. Die commissie sneuvelt nu, net als de mogelijkheid om per sector een rechtsvermoeden van werknemerschap in te voeren voor branches met een verhoogd risico op schijnzelfstandigheid. Het kabinet kiest daarmee voor een wetsvoorstel met minder instanties en meer concrete criteria, zo meldt ook vakmedium ZZP Nieuws over de stand van zaken.
Tijdlijn: nog geen haast, wel een duidelijke route
Eind september wil het kabinet het conceptwetsvoorstel voorleggen voor uitvoeringstoetsen en tegelijk een tweede internetconsultatie starten, waarna het Adviescollege toetsing regeldruk er opnieuw naar kijkt. Daarna moet het voorstel naar de Raad van State. Parlementaire behandeling door Tweede en Eerste Kamer staat gepland voor 2027, met als beoogde ingangsdatum 1 januari 2028.
Dat is nog ruim de tijd, maar de richting ligt nu wel vaster dan een half jaar geleden. Voor zzp'ers en hun opdrachtgevers betekent dit dat de criteria waarop hun samenwerking straks wordt beoordeeld, steeds concreter worden.
Wat betekent dit voor jouw boekhouding
Al is 2028 nog niet morgen, de criteria van de zelfstandigheidstoets zijn nu al een goede checklist om je bedrijfsvoering tegen af te zetten. Werk je aantoonbaar voor eigen rekening en risico, met meerdere opdrachtgevers en een eigen tarief? Presenteer je jezelf ook naar buiten toe als ondernemer, bijvoorbeeld met een eigen website en btw-facturen? En heb je iets geregeld voor arbeidsongeschiktheid en je pensioen?
Een deugdelijke administratie is een van de vijf criteria uit de toets, en dat is precies waar veel startende zzp'ers het laten liggen. Onze gids over boekhouding starten als zzp'er legt uit welke basis je op orde moet hebben, van urenregistratie tot het bijhouden van facturen. Twijfel je of je administratie de toets kan doorstaan, dan helpt het om die niet zelf te blijven uitzoeken maar over te laten aan een boekhoudservice die met je meedenkt.
Eerder schreven we al over hoe snel AI-gebruik onder zzp'ers groeit. Samen met de Zelfstandigenwet laat dat zien dat er voor zelfstandigen op twee fronten tegelijk het nodige verandert: in de tools die je gebruikt, en in de spelregels waaraan je moet voldoen.