Belastingdienst Wil Meer Capaciteit Voor Risicogerichte Boekenonderzoeken
De Belastingdienst wil meer capaciteit vrijmaken voor risicogerichte boekenonderzoeken bij het mkb. Dit betekent de aanpak voor jouw administratie.
Categorie: Nieuws
De Belastingdienst wil de komende jaren meer capaciteit vrijmaken voor risicogerichte boekenonderzoeken bij het mkb. Dat meldt Accountancy Vanmorgen, en ook Fiscaal Vanmorgen bericht over dezelfde plannen. De fiscus wil minder tijd steken in brede, generieke steekproeven en die capaciteit juist inzetten op controles bij bedrijven waar het risico op fouten of fraude het grootst is.
Compliance gap van ruim 5 miljard bij het mkb
Aanleiding voor de aanpak is de zogeheten compliance gap: het verschil tussen wat mkb-bedrijven aan belasting zouden moeten afdragen en wat er daadwerkelijk binnenkomt. Op basis van de meest recente steekproef, die uit 2024 komt en betrekking heeft op belastingjaar 2020, schat de Belastingdienst dit gat op 5,186 miljard euro, omgerekend 5,5 procent. De onderliggende boekenonderzoeken voor die steekproef liepen van 2022 tot en met 2025. Van de ongeveer 2,7 miljoen mkb-bedrijven in Nederland wordt jaarlijks maar een klein percentage daadwerkelijk gecontroleerd.
Minder brede steekproeven, meer gerichte controles
Om die compliance gap te verkleinen, past de Belastingdienst de opzet van de steekproefcontroles aan. In plaats van breed en grotendeels willekeurig te controleren, wil de dienst de vrijgekomen capaciteit inzetten op boekenonderzoeken die gebaseerd zijn op risico-inschatting. Digitale risicoanalyses moeten helpen om sneller te bepalen welke aangiften of ondernemers extra aandacht verdienen. Ook wordt gekeken naar een bredere en gerichtere inzet van individuele klantbehandeling, waarbij specifieke bedrijven of sectoren gerichter worden benaderd in plaats van dat iedereen dezelfde kans op controle heeft.
Deze koerswijziging staat niet op zichzelf. In de handleiding bedrijfsbezoeken en boekenonderzoeken 2026 van de Belastingdienst is al vastgelegd dat het aantal reguliere, statistisch gestuurde steekproeven wordt teruggebracht. De ruimte die dat oplevert, komt dus terug in extra risicogerichte controles in plaats van dat er simpelweg minder gecontroleerd wordt.
Voor de doorsnee zzp'er of kleine ondernemer betekent dit niet meteen meer kans op een boekenonderzoek. Het betekent vooral dat de kans afhankelijker wordt van hoe je administratie eruitziet: opvallende afwijkingen, een sector met een hoger risicoprofiel, of cijfers die niet logisch op elkaar aansluiten, vallen sneller op in een risicogerichte aanpak dan in een puur willekeurige steekproef.
Wat betekent dit voor jou als ondernemer
Een risicogerichte aanpak beloont in de praktijk een nette, consistente boekhouding. Hoe beter je omzet, kosten en btw-aangiften op elkaar aansluiten, hoe minder aanleiding er is om juist jouw administratie eruit te lichten. Dat begint al bij de basis, zoals een correcte factuuromschrijving: we schreven eerder al over een rechtszaak waarin een onduidelijke omschrijving op de factuur de btw-aftrek kostte, en dat soort kleine onzorgvuldigheden is precies waar een gerichte controle op aanslaat.
Loop je achter met je administratie, of twijfel je of je cijfers een consistent beeld geven, dan is dit een goed moment om dat recht te zetten voordat de Belastingdienst dat voor je doet. De boekhoudservice van Cleverboek houdt je boekhouding doorlopend actueel en overzichtelijk bij, zodat je nooit voor verrassingen komt te staan als er toch een boekenonderzoek aankomt.