Boekenonderzoeken Belastingdienst Met Ruim 70 Procent Gedaald Sinds 2016: Wat Betekent Dat Voor Jou?

Categorie: Nieuws

De kans dat de Belastingdienst bij jou een boekenonderzoek doet, is in tien jaar flink kleiner geworden. Bij het mkb daalde het aantal boekenonderzoeken van 27.013 in 2016 naar 7.878 in 2025. Dat is een afname van ruim 70 procent. Dat melden Fiscaal Vanmorgen en Accountancy Vanmorgen op basis van antwoorden van staatssecretaris Eerenberg van Financiën op Kamervragen over personeelstekorten en gemiste belastinginkomsten.

Ook bij grote ondernemingen gaat het om minder controles. Volgens Fiscaal Vanmorgen liep het aantal daar terug van 917 naar 450.

Niet elke bron noemt dezelfde aantallen

Over de richting zijn de bronnen het eens, over de precieze aantallen niet helemaal. Taxence noemt voor 2016 ongeveer 27.930 boekenonderzoeken en voor 2025 8.328. Het verschil lijkt te komen door een andere afbakening: het cijfer van 7.878 gaat over de onderzoeken binnen de mkb-directie van de Belastingdienst. Welke telling je ook neemt, de daling ligt boven de 70 procent.

Het verloop was niet in een rechte lijn. Na 2021 volgde volgens Fiscaal Vanmorgen een gedeeltelijk herstel, maar sinds 2023 neemt het aantal boekenonderzoeken weer af.

Waarom doet de Belastingdienst minder boekenonderzoeken?

Eerenberg noemt in zijn antwoorden meerdere oorzaken. De Belastingdienst legt meer nadruk op dienstverlening en preventie. Onderzoeken duren langer, omdat ze breder worden aangepakt. Daarnaast vragen de herstelwerkzaamheden veel capaciteit, zijn er ervaren medewerkers vertrokken en zijn er veel nieuwe, nog onervaren mensen ingestroomd.

Volgens de staatssecretaris is er binnen de beschikbare middelen geen personeelstekort bij de Belastingdienst als geheel. De formatie is ingevuld. Wel staat de invordering onder druk, omdat het aantal belastingplichtigen en verzoeken groeit. Eerenberg heeft de Belastingdienst gevraagd te onderzoeken hoe de invordering flink beter kan en wat dat kost. Het Jaarplan Belastingdienst 2027, dat nog dit jaar verschijnt, moet daar meer duidelijkheid over geven.

Bandbreedte van 7.000 tot 10.000 boekenonderzoeken per jaar

Een sterke stijging hoef je de komende jaren niet te verwachten. De Belastingdienst wil het aantal boekenonderzoeken bij het mkb tussen de 7.000 en 10.000 per jaar houden, uitgaande van de huidige middelen. In september schreven we al dat de dienst meer capaciteit wil vrijmaken voor risicogerichte boekenonderzoeken. Minder onderzoeken betekent dus niet dat er willekeuriger wordt gecontroleerd. De dienst wil juist gerichter kiezen waar het kijkt.

Wat betekent dit voor jou als ondernemer?

Een lagere kans op een boekenonderzoek is geen reden om je administratie te laten versloffen. Daar zijn een paar goede redenen voor:

1. Gerichte selectie. Als de Belastingdienst minder onderzoeken doet en die vooral risicogericht inzet, dan valt een administratie met opvallende afwijkingen eerder op.
2. Je bewaarplicht blijft gewoon gelden. Je moet je administratie zeven jaar bewaren. Een controle kan dus ook jaren na dato nog komen. Lees in ons artikel over bonnetjes digitaal verwerken en bewaren hoe je dat eenvoudig regelt.
3. Je hebt er zelf het meeste aan. Een kloppende administratie is niet alleen voor de fiscus. Je ziet sneller hoe je ervoor staat, je btw-aangifte gaat vlotter en je adviseur kan je beter helpen.

De afgelopen tijd stond de Belastingdienst vaker in het nieuws, bijvoorbeeld rond de 5,5 miljard euro aan fiscale en administratieve lasten voor het mkb. Wil je die lasten zo klein mogelijk houden, dan helpt het om je boekhouding bij te houden op één plek. Met Cleverboek koppel je je bank, verwerk je bonnetjes en houd je je btw bij, zodat je administratie klaar is als iemand ernaar wil kijken.

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk advies. We hebben de volledige bronartikelen niet zelf kunnen openen. De cijfers komen uit de berichtgeving van de genoemde bronnen en zijn daar onderling vergeleken.