Een Op De Zes Grotere Familiebedrijven Laat Personeel Meedelen In Het Eigendom: Wat Betekent Dit Voor Jouw Bedrijf

Categorie: Nieuws

Ongeveer 17 procent van de ondervraagde Nederlandse familiebedrijven kent een vorm van medewerkersparticipatie. Dat blijkt uit onderzoek van Nyenrode Business Universiteit, RSM en Van Lanschot Kempen, waarover Fiscaal Vanmorgen en Taxence berichten. Medewerkersparticipatie betekent dat personeel een deel van het bedrijf bezit of meedeelt in de waardegroei. Draai je zelf een bv met personeel, of wil je dat ooit gaan doen, dan geeft dit onderzoek een goed beeld van hoe andere ondernemers ermee omgaan.

Wat het onderzoek laat zien

Het onderzoek is gehouden onder 113 Nederlandse familiebedrijven. De onderzoekers wijzen er zelf op dat in de steekproef relatief veel grotere familiebedrijven zitten. De cijfers zeggen dus niet zonder meer iets over elke kleine bv of eenmanszaak.

De belangrijkste uitkomsten op een rij:

• Bij 17 procent van de bedrijven bestaat een vorm van medewerkersparticipatie.
• Bij 89 procent van de bedrijven met een regeling kunnen alleen het topmanagement en andere sleutelfiguren meedoen. Bij 11 procent staat de regeling open voor alle medewerkers.
• Deelnemende medewerkers bezitten gemiddeld 13,4 procent van het bedrijf.
• Van de bedrijven zonder regeling overweegt 24 procent er een in te voeren voor het topmanagement en andere sleutelfiguren. Zes procent denkt aan een regeling voor alle medewerkers.

Waarom bedrijven het doen

De bedrijven met ervaring zijn overwegend positief. Volgens het onderzoek zegt 95 procent dat medewerkers die mede-eigenaar zijn gemotiveerder zijn om bij te dragen aan het succes van het bedrijf. Daarnaast verwacht 89 procent dat deze medewerkers langer in dienst blijven.

Dat laatste telt zwaar in een krappe arbeidsmarkt. Een goede medewerker vinden en houden kost tijd en geld. Een belang in het bedrijf is een manier om iemand te binden zonder direct het salaris te verhogen. Let wel: dit zijn de ervaringen en verwachtingen van de ondernemers zelf. Het onderzoek meet niet hoe medewerkers erover denken.

Waarom de meeste ondernemers terughoudend blijven

Het onderzoek noemt ook de drempels. Volgens de onderzoekers noemt 53 procent van de bedrijven de fiscale, juridische en administratieve kant als struikelblok. Een meerderheid blijft bovendien huiverig om aandelen uit handen te geven. Dat is begrijpelijk: wie een familiebedrijf bezit, wil zeggenschap meestal niet delen.

Het goede nieuws is dat zeggenschap en eigendom los van elkaar te regelen zijn. Een veelgebruikte route is volgens adviseurs het werken met certificaten van aandelen. Een stichting administratiekantoor houdt dan de aandelen en het stemrecht, terwijl de medewerker certificaten krijgt die recht geven op een deel van de winst en de waardegroei. Meer uitleg over de verschillende vormen vind je bij de Kamer van Koophandel.

De fiscale kant: let goed op

Aandelen of certificaten geven aan personeel is geen eenvoudige beslissing. Volgens fiscaal juristen van Jongbloed en andere adviseurs geldt in de regel dat een voordeel dat een werknemer uit de dienstbetrekking geniet als loon wordt gezien. Daar moet loonheffing over worden ingehouden en afgedragen. Krijgt een medewerker certificaten voor (bijna) niets, dan gaat het om loon in natura. Betaalt de medewerker de werkelijke waarde zelf, dan ligt dat anders.

Ook de belastingbox hangt af van de situatie. Adviseurs noemen vaak de grens van 5 procent van het geplaatste kapitaal: bij een groter belang gaat het in beginsel om box 2, bij een kleiner belang om box 3. Opties op aandelen zijn volgens dezelfde bronnen fiscaal minder aantrekkelijk, omdat het voordeel wordt belast op het moment dat de optie wordt uitgeoefend.

Omdat de uitkomst per situatie verschilt en de waardering van een niet-beursgenoteerd bedrijf lastig is, is een gesprek met een fiscalist of notaris vooraf verstandig. Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk advies.

Wat betekent dit voor je boekhouding

Heb je personeel en denk je na over medewerkersparticipatie, dan raakt dat meerdere onderdelen van je administratie. Een paar punten om rekening mee te houden:

• Loonadministratie. Valt een voordeel onder loon, dan moet het in de loonadministratie en loonaangifte terechtkomen. Zorg dat je salarisverwerker weet wat er is afgesproken.
• Waardering van je bedrijf. Voor certificaten of aandelen is een onderbouwde waarde nodig. Actuele en betrouwbare cijfers zijn daarvoor de basis.
• Leningen aan medewerkers. Financier je de aankoop van aandelen voor een medewerker, dan hoort die vordering netjes in je balans te staan, met duidelijke afspraken over rente en aflossing.
• Dividend. Zijn er meerdere eigenaren of certificaathouders, dan moet de uitkering van winst correct worden vastgelegd. Lees ook ons artikel over lenen van je eigen bv als je als eigenaar geld uit je bv haalt.

Een bijgewerkte boekhouding maakt dit allemaal een stuk eenvoudiger. Een adviseur kan dan snel zien hoe je bedrijf ervoor staat en welke opties passen.

Voor wie is dit relevant

Het onderzoek gaat over grotere familiebedrijven, maar de vraag erachter geldt breder. Heb je als ondernemer je eerste medewerker aangenomen, dan kan het later de vraag worden hoe je goede mensen blijvend aan je bedrijf bindt. Ook bij bedrijfsopvolging speelt het onderwerp mee, omdat een belang voor medewerkers een van de manieren is om een bedrijf over te dragen. Dat je er nu niet direct mee aan de slag gaat, is geen reden om het onderwerp te negeren. Wie vroeg bedenkt wat hij wil, kan later rustiger kiezen.

Wil je weten hoe je administratie er nu voor staat en wat je nodig hebt om verstandige keuzes te maken? Bij Cleverboek lees je meer over de boekhoudservice, waarbij je cijfers het hele jaar worden bijgehouden. Zo heb je altijd actuele gegevens bij de hand als je met een fiscalist of notaris aan tafel zit.