Werknemers Lopen Voor Op Werkgevers Bij AI-gebruik: Gevolgen Voor Jouw Onderneming

Categorie: Nieuws

Werknemers in Nederland gebruiken op eigen initiatief volop AI-tools zoals ChatGPT en Copilot, terwijl hun werkgever daar zelden actief beleid of training voor biedt. Dat blijkt uit een analyse in vakblad ESB op basis van een AI-enquête van De Nederlandsche Bank (DNB) onder werkenden, gehouden in oktober 2025. Accountant.nl, het platform van de NBA, bericht op 25 augustus 2026 over de uitkomsten. Ook diverse accountantskantoren namen het bericht over, zoals SAM Accountants.

Grote kloof tussen gebruik en begeleiding

In vrijwel elke sector ligt het aandeel werknemers dat generatieve AI gebruikt hoger dan het aandeel dat zegt dat de werkgever dat gebruik actief aanmoedigt of faciliteert met training. Het verschil loopt op van ruim vijftien procentpunt in de meeste sectoren tot bijna dertig procentpunt in het onderwijs en bij de overheid. Slechts 25 procent van de werknemers ervaart volgens de DNB-enquête actieve steun van de werkgever. De rest geeft vooral aan dat AI-gebruik wel is toegestaan, maar niet wordt gestimuleerd, of dat er simpelweg geen duidelijk beleid voor is.

Dat werknemers zelf al doorpakken zie je terug in de cijfers over intensiteit van gebruik. Voor 57 procent van de werknemers die AI gebruiken, is de technologie inmiddels onderdeel van de dagelijkse werkroutine. Het levert ook concrete tijdswinst op: 19 procent van de gebruikers zegt er wekelijks meer dan drie uur mee te besparen.

Waarom werkgevers achterblijven

Uit de analyse komt naar voren dat veel organisaties nog geen duidelijke keuzes hebben gemaakt over welke AI-tools zijn toegestaan, hoe je omgaat met bedrijfsgevoelige gegevens in een chatbot, en wie binnen de organisatie verantwoordelijk is voor die afwegingen. Werknemers vullen dat gat op dit moment zelf in, vaak met gratis of consumentenversies van AI-tools, terwijl juist daar risico's rond privacy en datalekken kunnen ontstaan als er geen kader is. Dat risico speelt des te meer in een administratie waarin bedrijfsgegevens, facturen en klantinformatie samenkomen.

Wat betekent dit voor jouw onderneming

Ben je zzp'er of run je een klein team, dan is de kans groot dat jijzelf of je medewerkers al AI gebruiken voor mailtjes, offertes of het uitzoeken van een btw-vraag, ook zonder dat daar afspraken over zijn gemaakt. De cijfers laten zien dat dat geen incident is, maar de norm: mensen lopen voor op het beleid van hun organisatie. Voor een ondernemer is dat een goed moment om zelf de regie te pakken in plaats van AI-gebruik aan het toeval over te laten. Denk aan een simpele afspraak over welke tools binnen het bedrijf worden gebruikt voor administratieve taken, en welke gegevens daar wel en niet in mogen.

Voor de boekhouding zelf hoef je die afweging niet zelf te maken op basis van een losse chatbot. Bij Cleverboek verwerkt de boekhoudbot facturen en bonnetjes automatisch binnen een omgeving die daarvoor is gebouwd, in plaats van dat je bedrijfsgegevens in een algemene AI-tool plakt. Twijfel je of software alleen genoeg is voor jouw situatie, dan is het de moeite waard om te kijken naar een volledige boekhoudservice, waarbij een boekhouder meekijkt op de momenten die er echt toe doen. Dat sluit ook aan bij wat er verandert in de sector, zoals we eerder beschreven toen het mkb AI massaal begon te omarmen.

Loop je er als ondernemer tegenaan dat je team AI al gebruikt zonder dat jij weet hoe, dan is dit onderzoek een duidelijk signaal om die afspraken nu te maken in plaats van er later spijt van te krijgen.